Olijk en vrolijk

(Voor Ole)

Zingen brengt vrolijkheid, ook voor kleine debutanten. Het is eigenlijk niet zo vreemd dat heel veel liedboekjes het woord vrolijk in de titel hebben. Dat is al eeuwenlang zo.

De eerste druk van dit liedboekje verscheen in 1713. Het was heel populair; er werden minstens acht herdrukken van gemaakt. De titelprent toont Apollo en het vrolijke gezelschap van de negen Muzen die uit volle borst zitten te zingen op de Olympus, die ook vaak de Zangberg wordt genoemd.

Van een eeuw later dateren deze boekjes. In het Haagse Bos wordt vrolijk gezongen, propere blekersmeisjes en besmeurde schoorsteenvegers zingen er vrolijk op los en de Ton van vrolijkheid barst bijkans uit elkaar van de oude en nieuwe vrolijke zangen. Het zijn maar een paar voorbeelden. Er zijn nog veel meer liedboekjes – en natuurlijk nog veel meer liedjes – die iets met vrolijk heten.

Wat opvalt is dat het allemaal goedkope boekjes zijn, vaak vele malen herdrukt, die de tand des tijds en vooral het intensieve gebruik door vrolijke zangers nauwelijks hebben doorstaan. Liedboekjes zijn geen pronkstukken maar gebruiksvoorwerpen, die dan ook nog eens vaak in de kroeg of in een clubhuis tussen asbakken en glazen bier belanden.

Over clubhuizen gesproken, in de twintigste eeuwen bloeit het verenigingsleven als nooit tevoren en om het saamhorigheidsgevoel te vergroten is er niets wat beter werkt dan samen liedjes zingen uit een vrolijke eigen liedbundel. Dat doen de leden van de A.J.C. (de socialistische Arbeiders Jeugd Centrale) net zo hard als de meisjes van de Vrouwelijke Katholieke Jeugdorganisaties in het bisdom  Breda – om maar eens twee uitersten te noemen.

Maar ook de teksten van vrolijke radioliedjes vonden gretig aftrek. En schoolkinderen werden evenzeer met vrolijke liedjes aan het zingen gebracht.

Naast heel veel liedboeken zijn er ook duizenden losse liedblaadjes van de pers gerold. Een flink deel daarvan was bestemd voor bruiloften en andere feestelijke gelegenheden, zoals de Nieuwe potpourri voor alle vroolijke feesten en partijen. Die bestaat helemaal uit de eerste paar woorden van tientallen verschillende liedjes. Het liedblaadje dateert uit de jaren 1930 maar veel liedjes zijn nog steeds bekend en/of toepasselijk: ‘Ta-ra-ra-boem diee’, ‘De boeren hebben ’t overwonnen’ en natuurlijk ‘Wie in januari geboren is…’

Jan Bos, 17 januari 2024. Blog 19

*** Ik schrijf af en toe een blog over liedboekjes uit mijn verzameling ***