Liedboeken rond de bevrijding (6)

06 NSB-bundels 1

NSB-bundels

De Volkskrant had vandaag een lang verhaal over radiomuziek tijdens de oorlog, toen de Duitsers het in Hilversum voor het zeggen hadden. En we kunnen er niet omheen: NSB’ers en andere nazigezinde groeperingen brachten in die tijd ook zangbundels uit. Zelfs in grote verscheidenheid.

Gerard Groeneveld heeft voor zijn boek ‘Zo zong de NSB’ uitgebreid onderzoek gedaan naar de liederen en de liedbundels van de NSB in de jaren 1931 tot 1945. Gezamenlijk zingen werd in die kringen sterk aangemoedigd. Het versterkte het saamhorigheidsgevoel en de teksten van de liedjes bleven uiteindelijk bij iedereen hangen – en daarmee het gedachtegoed, zo verwachtte men.

Bij propagandabijeenkomsten werden simpele gestencilde blaadjes verspreid met brallerige strijdliederen als ‘Zwart-Rood Banier’ en ‘Mussertman!’. Voor vijf cent kocht je het boekje ‘Zingend door de Dietsche gouwen’, dat nieuwe NSB-liederen combineerde met oude Vlaamse en Zuid-Afrikaanse nationalistische zangen. ‘Nieuw Europa zingt’ wekt de schijn dat het fascisme al overal heeft gezegevierd: naast 32 Nederlandse liederen telt het 28 Duitse en 3 Italiaanse.

De ‘Zangbundel van den Nederlandschen Arbeidsdienst’ wijkt qua opzet niet af van liedbundels die door alle eeuwen heen zijn uitgegeven: een groot aantal bekende en aantrekkelijke liedjes in een handzaam formaat. Maar bijvoorbeeld de rubriek Gemeenschapsliederen laat goed zien hoe daar propagandaliederen doorheen gestrooid zijn. En in een Aanhangsel “zijn 12 liederen uit den liederenschat van den met ons door banden van oprechte kameraadschap verbonden Reichsarbeitsdienst opgenomen”. Titels als ‘Singend wollen wir marschieren’ zeggen genoeg.

Een gedachte over “Liedboeken rond de bevrijding (6)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s